Ospa wietrzna

Ospa wietrzna

Ospa wietrzna jest najczęściej występującą chorobą zakaźną wieku dziecięcego. Powoduje ją herpeswirus VZV (HERPES VIRUS VARICELLAE), wywołując zakażenie całego organizmu. Ospa wietrzna charakteryzuje się wysokim stopniem zaraźliwości, a przechorowanie jej daje odporność. Po przejściu ospy wietrznej, wirus w postaci ukrytej w grzbietowych zwojach nerwów rdzeniowych i czaszkowych, pozostając tam w formie uśpionej do końca życia. W wyjątkowych przypadkach silnego osłabienia organizmu, może on przejść reaktywację i wtedy może rozwinąć się półpasiec.

 
Zakażenie ospą wietrzną następuje drogą kropelkową lub w bezpośrednim kontakcie z wykwitem u chorej osoby. Okres wylęgania choroby trwa od 10 do 21 dni. Okres zaraźliwości zaczyna się na 2-3 dni poprzedzające wystąpienie wysypki i trwa do momentu, kiedy wszystkie wykwity przyschną.
 
Do pierwszych objawów choroby należą:
- gorączka 37-40 °C;
- bóle głowy;
- ogólne osłabienie i pogorszenie samopoczucia;
Następnie na skórze pojawiają się:
- wykwity skórne (przekształcanie wykwitow w trakcie choroby, trwające ok. 6 dni: mała czerwona plamka -> grudka -> pęcherzyk wypełniony przejrzystym płynem surowiczym (mętnieje tworząc) -> krosta (zasycha tworząc) -> strup(odpada od powierzchni skóry po upływie zaledwie kilku dni));
- silny świąd, towarzyszący wysypce.
 
Wykwity skórne mogą się pojawić w 2-3 rzutach, stąd obecność wykwitów w róznych stadiach rozwojowych. Największa ilość wykwitów zajmuje tułów, znacznie mniej głowę, twarz i kończyny. Zwykle dłonie i stopy są wolne od wykwitów ospy. Bardzo rzadko pojawiają się też wykwity na błonie śluzowej jamy ustnej. Powikłaniem wykwitów może być tzw. "zliszowajcenie" czyli wtórne zakażenie, powodujące powstanie niewielkich blizn. W większości przypadków ospa wietrzna ma przebieg łagodny u dzieci (czasem nawet skąpy w objawy bądź bezobjawowy). U dorosłych przebiega dużo ciężej. Ospa wietrzna może być groźna dla osób z upośledzoną odpornością, głównie w przypadku dzieci, może się zakończyć nawet śmiercią.
 
Ospa charakteryzuje się wysypką na całym ciele, a półpasiec z reguły zależny jest od drogi, gdzie przebiega nerw, tzn. że wysypka pokazuje się po jednej stronie ciała, zwykle są to okolice klatki piersiowej, stąd też jej nazwa "półpasiec".
 
Do najczęstszych powikłań ospy wietrznej należą:
- najczęściej występujące wtórne bakteryjne zakażenie zmian skórnych, powodujące blizny;
- zapalenie płuc (głównie u osób dorosłych);
- zapalenie ucha środkowego;
- zapalenie mózgu+ostra ataksja móżdżkowa.
 
Rzadkie powikłania ospy to:
- kłębuszkowe zapalenie nerek;
- zapalenie stawów;
- zapalenie watroby;
 
Ospa wietrzna u kobiety ciężarnej może spowodować śmierć dziecka, jeśli u matki choroba ta rozwinęła się pomiędzy 5 dniem przed porodem a 2 dniem po porodzie.
 
U kobiet w ciąży może ona również przyczyniać się do powstania różnych powikłań i wad wrodzonych u maluszka, m.in.:
- uszkodzenie mózgu (aplazja mózgu, wodoglowie, mikrocefalia, zapalenie mózgu)
- wady oczu - uszkodzenie szypuły ocznej lub pęcherzyków soczewki (atrofia nerwu wzrokowego, chorioretinitis, zaćma wrodzona, maloocze);
- zmiany neurologiczne (zespół Hornera, anizokoria, brak odruchów ścięgnistych głębokich, deficyty motoryczne i sensoryczne, uszkodzenie piersiowego i lędźwiowo-krzyżowego odcinka rdzenia kręgowego);
- wady pozostałych części ciała (dysfunkcja zwieracza odbytu i pęcherza moczowego, hipoplazja kończyn górnych i dolnych);
- zmiany skórne (hipopigmentacja, blizny).
 
Stosuje się leczenie objawowe, polegające na podawaniu leków przeciwgorączkowych i przeciwbólowych. Nie wolno stosować salicylanów (np. aspiryna) gdyż swiększają one ryzyko wystąpienia zespołu Reye'a. Nie należy stosować zasypek, pudrów czy papek. W celu zmniejszenia świądu zaleca się stosowanie miejscowo leków przeciwhistaminowych takich jak np. Fenistil. 
 
Inne zalecenia:
- leżenie w łóżku w razie gorączki;
- częsta zmiana ubrania;
- letnie kąpiele z dodatkiem płynów odkażających takich jak: nadmanganian potasu, soda oczyszczona (1 łyżeczka/1L wody), siemie lniane
- u osób z obniżoną i zaburzoną odpornością, głównie u dorosłych, zastosowanie leku przeciwwirusowego (acyklowir)

 

Zapraszamy do wymiany doświadczeń i informacji na powyższy temat na naszym
forum dyskusyjnym