Toksoplazmoza w ciąży - objawy i leczenie

Toksoplazmoza to zakaźna choroba pasożytnicza odzwierzęca

Toksoplazmoza to zakaźna choroba pasożytnicza odzwierzęca. Wywołuje ją pierwotniak Toxoplasma gondii. Choroba ta jest poważnym niebezpieczeństwem dla rozwijającego się płodu. Częstość występowań toksoplazmozy wrodzonej czyli zachorowalność dzieci matek, zakażonych podczas ciąży tym pierwotniakiem, to koło 200-400 przypadków na rok w Polsce.

 

W przypadku zarażenia się toksoplazmozą jeszcze przed ciążą, organizm zdążył wytworzyć już ochronne przeciwciała.

W przypadku zarażenia się toksoplazmozą w trakcie ciąży, sytuacja jest bardzo poważna. Zarażenie się w pierwszym trymestrze ciąży może prowadzić nawet do poronienia. Zarażenie po dwunastym tygodniu może prowadzić do przedwczesnego porodu, a u dziecka może powodować ona wiele wad, jak niedowaga, uszkodzenie wzroku bądź trwałe zaburzenia neurologiczne.

Od momentu zarażenia się matki do zakażenia się płodu upływa kilka tygodni. Im starsza ciąża tym prawdopodobieństwo zarażenia się matki jest większe i tym krótszego czasu potrzeba do zakażenia dziecka. Im ciąża młodsza, tym cięższy przebieg choroby.

 

Toksoplazmozą można zarazić się:

- bezpośrednio od chorego na toksoplazmozę kota

- drogą pokarmową, np. poprzez zjedzenie skażonego surowego lub niedogotowanego mięsa, w którym znajdują się cysty (80% zakażeń). Cysty mogą się znajdować również w wodzie, ziemi, jarzynach zanieczyszczonych przez odchody kota. Wydzieliny oraz wydaliny zarażonych zwierząt, np. mleko lub ślina również są potencjalnym źródłem zakażenia.

- poprzez uszkodzoną skórę bądź błonę śluzową odbytu

- poprzez transfuzję krwi bądź transplantację zakażonych narządów

- drogą łożyskową, tzn. płód zostaje zakażony w przypadku gdy u matki wystąpi czynna infekcja.

 

Głównymi objawami toksoplazmozy mogą być: rumień na skórze, ogólne pogorszenie sie stanu samopoczucia oraz objawy grypopodobne, takie jak gorączka, zmęczenie, bóle mięśni, zaczerwienione gardło. Inne, jakie można zaobserwować to: powiększenie węzłów chłonnych, bóle głowy, rzadko występują objawy zapalenia mięśnia sercowego, a niekiedy nawet zapalenie opon mózgowych. Najczęściej jednak toksoplazmoza przebiega bezobjawowo.

 

Toksoplazmoza wrodzona (toksoplazmoza w ciąży). Wraz z wiekiem ciąży wzrasta ryzyko zarażenia rozwijającego się płodu. Prawdopodobieństwo zakażenia zależy w głównej mierze od czynników, takich jak: przepuszczalność łożyska, zjadliwość pierwotniaka i stan układu odpornościowego matki i dziecka.

Ryzyko zakażenia płodu w I trymestrze to 17-25%. Przyczynia się ono zwykle do samoistnego poronienia płodu, obumarcia wewnątrzmacicznego bądź śmierci noworodka, przychodzącego na świat ze zmianami chorobowymi.

II trymestr to 25-54% ryzyka zakażenia toksoplazmozą.

III trymestr - ryzyko zakażenia wzrasta aż do 60-90%.

 

Objawy toksoplazmozy wrodzonej są dość niejednorodne. Postać klasyczna jest bardzo ciężka, przebiega z poważnymi objawami klinicznymi i objawia się: tzw. triadą Sabina Pinkertona, tj. następuje: zapalenie siatkówki i naczyniówki, wodogłowie lub małogłowie oraz zwapnienie śródczaszkowe/śródmózgowe. Triada przyczynia się do znacznego opóźnienia rozwoju umysłowego, powodując głębokie upośledzenie. Inne objawy toksoplazmozy wrodzonej to: hipotrofia płodu, powiększenie wątroby i śledziony oraz małopłytkowość.

 

Leczenie toksoplazmozy podczas ciąży: W przypadku zarażenia pierwotniakiem Toxoplasma gondii, zaczyna się wytwarzanie przeciwciał klasy IgG, IgM, IgA oraz IgE. Na podstawie badań oraz wyznaczenie miana tych klas, można jednoznacznie stwierdzić czy badana osoba przeszła toksoplazmozę, czy choruje teraz. Lek podawany z wyboru toksoplazmozy w ciąży jest Spiromycyna - Rowamycyna doustnie co 8 godzin od chwili stwierdzenia zakażenia, okresowo aż do momentu porodu. Leki te zmniejszają ryzyko wystąpienia wrodzonej toksoplazmozy u noworodka, lecz nie eliminują go całkowicie. Po porodzie u dziecka seryjnie określane są przeciwciała IgG i IgM.

 

Zaleca się wykonanie badań przed zajściem w ciążę bądź na początku ciąży, w celu  wykluczenia czynnej toksoplazmozy. Badania te wykażą czy kobieta przebyła już chorobę czy nie. W przypadku kiedy przebyła toksoplazmozę, płód nie jest zagrożony. W przypadku gdy sie okaże ze kobieta nigdy nie maiła kontaktu z toksoplazmozą, powinna uważać na następujące rzeczy: spożywanie mięsa wyłącznie dobrze ugotowanego. Unikanie mięsa marynowanego, grillowanego lub wędzonego oraz surowego mleka; przestrzeganie zasad higieny osobistej; dokładne mycie warzyw i owoców; dokładne mycie sztućców, mających kontakt z surowym mięsem; kontakt z surowym mięsem wyłącznie przy zastosowaniu rękawiczek ochronnych; unikanie kontaktu z ziemią zanieczyszczoną odchodami zwierzęcymi (stosowanie rękawic przy pracach w ogrodzie); unikanie kontaktów z kotami oraz z ich odchodami. karmienie kotów domowych wyłącznie sucha karmą oraz uniemożliwienie im opuszczania pomieszczeń domowych.

 

Zapraszamy do wymiany doświadczeń i informacji na powyższy temat na naszym
forum dyskusyjnym