Toczeń rumieniowaty - objawy i leczenie

Toczeń rumieniowaty jest chorobą autoimmunologiczną, z grupy chorób autoagresji. Jej przebieg i objawy nie są jednakże do końca jednoznaczne. Choroba ta dotyka częściej kobiety niż mężczyzn i przeważnie pomiędzy 15 a 66 rokiem życia. Jej rozwój następuje w następstwie nieprawidłowego funkcjonowania układu immunologicznego. Dotychczas nieznane są przyczyny tych zaburzeń, jednakże najnowsze badania wykazały, iż mogą je wywoływać niektóre z leków. 

Do leków wywołujących najczęściej objawy tocznia należą:

  • chlorpromazyna
  • diltiazem
  • penicylamina
  • izoniazyd
  • prokainamid
  • hydralazyna.

 

Toczeń polekowy charakteryzuje się dość łagodnym przebiegiem choroby oraz ustąpieniem wkrótce po odstawieniu zażywanych leków. Rozwojowi tej choroby sprzyjają hormony, tj. estrogeny oraz prolaktyna, w związku z czym jest to choroba występująca częściej u kobiet niż u mężczyzn. Na wystąpienie objawów tocznia bardziej narażony jest organizm kobiecy, zwłaszcza u kobiet, które stosują antykoncepcję hormonalną oraz hormonalną terapię zastępczą. Na rozwój tocznia mogą mieć  również wpływ inne czynniki jak np. niektóre wirusy oraz bakterie, jednakże brak jest informacji, który patogen sprzyja występowaniu tocznia.

Zakażenie toczniem daje szereg objawów praktycznie ze wszystkich układów i narządów. Dodatkowymi objawami w przebiegu tej choroby są tzw. objawy ogólne, takie jak:

  • ogólne osłabienie;
  • podwyższona temperatura ciała;
  • szybka męczliwość;
  • chudnięcie.

 

Dość charakterystycznym objawem tocznia jest rumień w okolicy twarzy, który kształtem przypomina motyla. Rumień obejmuje najczęściej policzki, grzbiet nosa, ale może on objąć również skórę powiek, szyi oraz dekolt. Zmiany skórne zwykle nasilają się na skutek ekspozycji na światło słoneczne. 

Toczeń to choroba reumatyczna, która często atakuje układ ruchu, a więc stawy kolan i rąk, co z kolei prowadzi do strasznego bólu stawów oraz mięśni, a nierzadko do ich zapalenia, a nawet może powodować uszkodzenie ich struktury. 

Aż 50% wszystkich chorych cierpi na dodatkowe zmiany w nerkach, tzw. nefropatię toczniową. Do jej głównych objawów należą: kłębuszkowe zapalenie nerek oraz ostra niewydolność nerek.

Toczeń wpływa również negatywnie na układ oddechowy. U aż 50% cierpiących na toczeń stwierdzono tzw. suche zapalenie opłucnej. Toczeń może w niezwykle rzadkich przypadkach spowodować również rozwój śródmiąższowego zapalenia płuc.

Toczeń w sercu powoduje zapalenie osierdzia, prowadzi do wyniszczenia zastawek serca i nieinfekcyjnego zapalenia wsierdzia.

U 50% wszystkich chorych w przebiegu tocznia dochodzi do rozwoju zaburzenia połykania oraz do powiększenia się wątroby. Do tego powiększenie węzłów chłonnych i śledziony oraz znaczny spadek liczby płytek krwi - ze strony hematologicznej. 

U 80% wszystkich chorych można zaobserwować zmiany układu nerwowego. Najczęściej występujące to:

  • psychozy;
  • silne bóle głowy;
  • stany depresyjno-maniakalne;
  • napady drgawkowe;
  • oraz zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

 

Do właściwego zdiagnozowania choroby stosuje się obserwację oraz dodatkowe badania pomocnicze, jak np.: badanie na obecność przeciwciał ANA i APLA. Dodatkowo wykorzystywane są dość często kryteria klasyfikacji według ACR. Spełnienie przynajmniej 4 z 11 kryteriów pozwala potwierdzić obecność choroby w organizmie. 

Leczenie odbywa się poprzez tłumienie nieprawidłowych reakcji ze strony układu odpornościowego, a tym samym prowadzącego do remisji choroby. Stosuje się tutaj leki immunosupresyjne, np. glikokortykosteroidy. Aby uniknąć ewentualnych zaostrzeń objawów, zaleca się unikać bezpośredniej ekspozycji na światło słoneczne oraz ewentualnie stosować kremy z filtrem UV (SPV > 15), jak również by chory regularnie dbał o swoją aktywność fizyczną na umiarkowanym poziomie poprzez regularne ćwiczenia. Zaleca się również rzucenie palenia oraz szczepienia ochronne. Kobiety ciężarne zobowiązane są poinformować ginekologa o chorobie.

 

Zapraszamy do wymiany doświadczeń i informacji na powyższy temat na naszym
forum dyskusyjnym