Hiperprolaktynemia a problemy z bezpłodnością

Hiperprolaktynemia jest zaburzeniem endokrynologicznym

Hiperprolaktynemia jest zaburzeniem endokrynologicznym. Poziom prolaktyny (hormon wydzielany poprzez przedni płat przysadki mózgowej) utrzymuje  się na nieprawidłowo wysokim poziomie. Może się ona okazać jedną z głównych przyczyn problemów z płodnością.

 

Okresowa hiperprolaktynemia jest typowym zjawiskiem w niektórych stanach fizjologicznych takich jak ciąża czy karmienie piersią. Krótkotrwały wzrost poziomu stężenia prolaktyny we krwi może nastąpić również na skutek: stresu, snu, wysiłku fizycznego, hipoglikemii lub orgazmu. Najgroźniejszym patologicznym rodzajem hiperprolaktynemii jest hiperprolaktynemia wywoływana poprzez gruczolaka, który wydziela prolaktynę.

 

Hiperprolaktynemia jest chorobą, częściej rozpoznawaną u kobiet niż u mężczyzn. Jej kliniczne objawy to głównie zaburzenia płodności oraz miesiączkowania, spadek libido, mlekotok oraz choroby gęstości kości jak: osteoporoza i osteopenia. Inne charakterystyczne dla niej objawy, które wiążą się z masą guza, który pojawia się w okolicy przysadkowo-podwzgórzowej, to:  bóle głowy, niepokój, depresja, zmniejszenie ostrości a nawet ubytki w polu widzenia oraz nadmierna drażliwość.

 

Prolaktyna jest hormonem, dominującym u kobiet, a jej zwiększone stężenie występuje w czasie owulacji. Prolaktyna ma wpływ na wiele procesów, które zachodzą w organizmie kobiety, głównie związane z rozrodem. Jej zadaniem jest wywołanie laktacji ale również zahamowanie wytwarzania przez przysadkę mózgową hormonów, które regulują czynności gonad. Im wyższe stężenie prolaktyny we krwi u kobiet, tym mniejsza ilość hormonów płciowych estrogenów, natomiast u mężczyzn - hormonów płciowych androgenów. Stąd bezpośredni związek wysokości poziomu prolaktyny z płodnością u obydwu płci.

 

Obniżenie się poziomu estrogenów powoduje wyschnięcie nabłonka, wyścielającego pochwę, przez co stosunki mogą stać się bardziej bolesne, co w połączeniu  z obniżonym libido powoduje niechęć kobiety do współżycia. Spadek stężenia estrogenów powoduje również zahamowanie owulacji. Hiperprolaktynemia może mieć następstwa w postaci: zaburzeń miesiączkowania, bezowulacyjnych cykli a nawet całkowitego zaniku miesiączek.

 

Wskazania do oznaczenia prolaktyny mogą być różne, m.in.: zaburzenia miesiączkowania o różnym charakterze, mlekotok. Również przewlekle stosowanie farmakoterapii, np. neuroleptyków może wpływać zaburzająco na wysokość stężenia prolaktyny we krwi. Dlatego też, jeżeli planujemy ciążę, a  zaobserwowaliśmy którekolwiek z powyższych objawów, należy niezwłocznie poinformować o tym lekarza oraz poddać się odpowiednim badaniom.

 

W przypadku stwierdzenia podwyższonego stężenia prolaktyny we krwi, zaleca się przeprowadzenie dokładnego postępowania diagnostycznego, żeby zwiększyć skuteczność leczenia. Hiperprolaktynemia zostaje rozpoznana dopiero na podstawie dokładnego wywiadu, badania klinicznego oraz innych dodatkowych badan hormonalnych i obrazowych. O hiperprolaktynemii mówi sie w przypadku gdy wysokość stężenia prolaktyny przekracza u kobiet 20 ng/ml, a u mężczyzn 15 ng/ml. Hiperprolaktynemia czynnościowa rozpoznawana jest po teście obciążenia metoklopramidem. Pacjentowi zostaje podane 10 mg metoklopramidu, jeżeli nastąpi skok 2-5krotny stężenia prolaktyny we krwi, mamy do czynienia z hiperprolaktynemią czynnościową.

 

W przypadku obecności guza, powodującego utrzymywanie się nieprawidłowego poziomu hormonu we krwi, zachodzi konieczność badań okulistycznych oraz badań obrazowych mózgu: tomografii komputerowej i rezonansu magnetycznego z kontrastem.

 

Zależnie od przyczyn schorzeń, proponowane są dwa sposoby leczenia hiperprolaktynemii: farmakologiczne i chirurgiczne.

W przypadku leczenia farmakologicznego najczęściej stosowane są:

- bromokryptyna (Bromergon, Parlodel, Ergolaktyna),

- Norprolac (Carbegolid),

- Dostinex (Quinagolid).

 

Bromokryptyna jest lekiem tanim i skutecznym, jednak jego wada jest to, że może wywoływać skutki uboczne jak np. nudności lub zawroty głowy.

Norprolac jest również skutecznym lekiem, ten jednak nie wywołuje żadnych skutków ubocznych. Jego cena jest nieco wyższa niż cena Bromokryptyny.

Dostinex jest lekiem bardzo drogim ale równocześnie bardzo skutecznym, dawkuje się go ok. dwóch razy w tygodniu a czasem nawet rzadziej.

 

Lekarstwa te przerywa się na okres ciąży, dlatego też poziom prolaktyny powinien zostać uregulowany jeszcze przed staraniami o maluszka. Jeżeli poziom hormonu został ustabilizowany, a przyszła matka jest pod stałą opieką specjalisty, nic nie powinno zakłócić przebiegu ciąży.

 

Jeżeli lekarstwa nie są w stanie wystarczająco obniżyć poziomu prolaktyny, stwierdza się nietolerancję lub oporność na lek, lub też jeżeli zauważone zostają duże guzy i objawy ucisku, zwłaszcza u kobiet, które planują ciążę zalecane jest leczenie neurochirurgiczne.

 

Zapraszamy do wymiany doświadczeń i informacji na powyższy temat na naszym
forum dyskusyjnym