Cytomegalia w ciąży - objawy i leczenie

Cytomegalia w ciąży

Cytomegalia to choroba wirusowa, szeroko rozpowszechniona pośród ludzi na całym świecie. W większości przypadki tej choroby mają przebieg bezobjawowy. Chorobę powoduje cytomegalovirus, w skrócie CMV.

 
Zakażenie cytomegalią szerzy się w bardzo łatwy sposób. Sposoby zarażenia to: poprzez kontakt ze śliną, moczem, nasieniem, wydzieliną pochwy, wskutek przetoczenia krwi bądź preparatów krwiopochodnych jak również przeszczepy narządów.
 
Do zakażenia cytomegalovirusem dochodzi w najczęstszych przypadkach w dzieciństwie, np. w żłobku lub w przedszkolu bądź w okresie dorastania, w szkole. Dlatego dość powszechnym przypadkiem u młodocianych ciężarnych jest cytomegalia wrodzona. Cytomegalovirus to najczęstsza wirusowa przyczyna wewnątrzmacicznego zakażenia płodu. Zakażenie w okresie płodowym dotyka ok. 1% wszystkich noworodków. Skutki tego są zaburzenia oraz opóźnienia rozwoju umysłowego, trudności w nauce, zaburzenia słuchu i upośledzenie widzenia.
 
Cytomegalia u dorosłych powoduje zwiększoną zachorowalność oraz umieralność, ponieważ skutecznie upośledza ich układ immunologiczny. Szczególnie narażone są osoby po przeszczepach bądź zakażeni wirusem HIV.
 
Zakażenie płodu następuje w trakcie wiremii (świeżego zakażenia) u ciężarnej. Wirus przenika poprzez naczynia włosowate i przestrzenie międzykosmkowe. Następują bardzo duże zmiany zapalne kosmków, które następnie obumierają. Dochodzi także do rozwoju pierwotnego zapalenia kosmówki. 
 
Do grup wysokiego ryzyka urodzenia noworodka z wrodzona infekcją CMV należą: matki młodociane, matki pracujące w handlu, nauczycielki, opiekunki w żłobkach i w przedszkolach. Rocznie na cytomegalię zapada ok. 8-20 % kobiet ciężarnych, które pracują z małymi dziećmi.
 
Pierwotna infekcja cytomegalovirusem u kobiet w ciąży przebiega zazwyczaj bezobjawowo. Niekiedy jednak występują następujące objawy: podwyższona ciepłota ciała, utrzymująca się nawet do 30 dni, zmęczenie, bóle głowy, kaszel oraz bóle gardła. Dodatkowo mogą wystąpić objawy takie jak: zapalenie gardła, powiększenie węzłów chłonnych szyjnych lub ogólnych, powiększenie wątroby i śledziony (rzadziej), anemia hemolityczna oraz trombocytopenia.
 
Przebieg choroby u kobiety będącej w ciąży jest taki sam jak u kobiety nie będącej w ciąży. Jej rozwój przebiega bezobjawowo. Charakter infekcji może być pierwotny, nawrotowy bądź może powodować ja zupełnie inny szczep wirusa. Ciąża może powodować wzrost wrażliwości kobiety na zakażenie cytomegalią bądź uaktywnienie sie postaci choroby dotąd nieaktywnej. Około 2% noworodków dotkniętych jest wieloma wewnątrzmacicznymi infekcjami z przyczyny cytomegalii. Do zakażenia płodu dochodzi poprzez przeniknięcie wirusa przez łożysko lub poprzez błony płodowe.
 
Najniebezpieczniejsza dla płodu jest infekcja pierwotna, która rozwija się u kobiety w ciąży do 20 tygodnia, ponieważ może mieć wyjątkowo przykre skutki jak: małogłowie, zwapnienia śródczaszkowe. 
Infekcja rozwijająca się po 20 tygodniu może przyczyniać się do ciężkich powikłań u noworodka, takich jak: zapalenie wątroby, zapalenie płuc, ciężka małopłytkowość.
 
Tylko niewielki stopień (1%) zakażeń nawracających u matki jest w stanie spowodować infekcję wrodzoną u płodu. Dzieje się tak dlatego, że płód i noworodek posiadają ochronę w postaci przeciwciał matki, wytworzonych podczas pierwszej infekcji. Około 40-60% wszystkich noworodków, które karmione są piersią przez matkę chorą na cytomegalię, zostają zakażone w pierwszych miesiącach życia, jednak infekcje te maja przebieg bezobjawowy i nie maja żadnych dalszych skutków.
 
Infekcje wrodzone u płodów i noworodków to aż 30-40% zakażeń pierwotnych, jakie przebiegają u kobiet w ciąży. Zaledwie 1% tego to liczba noworodków, przychodzących na świat z cytomegalią wrodzoną, natomiast około 10% noworodków ma skutki tego w postaci zespołu wrodzonej cytomegalii. Zespół ten charakteryzują następujące cechy: opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, żółtaczka, powiększenie śledziony i wątroby, małopłytkowość oraz zapalenie płuc, jak również zwapnienia śródczaszkowe, zapalenia siatkówki, zapalenia naczyniówki i głuchota. Około 20-30% noworodków umiera, a te które przeżyją, narażone są na rozwój zaburzeń rozwoju umysłowego, upośledzeń wzroku oraz słuchu. Objawy te mogą pokazać się u dziecka z opóźnieniem, tzn. dopiero w wieku szkolnym.
 
Cytomegalia u kobiet w ciąży jest rozpoznawana na podstawie badań poziomu przeciwciał w klasach IgM i IgG. Na istnienie pierwotnej infekcji mogą wskazywać: obecność przeciwciał klasy IgM i znaczny wzrost przeciwciał IgG. Obecność przeciwciał u kobiety, planującej ciążę, wskazuje na fakt przebycia tej choroby oraz zyskaniu odpowiedniej odporności. Obecne w organizmie przeciwciała chronią kobietę przed świeżą infekcją, a co za tym idzie uniemożliwiają zakażenie płodu. 
 
Leczenie cytomegalii u kobiet w ciąży nadal stoi pod wielkim znakiem zapytania. Odbywają się badania po kątem opracowania właściwej metody leczenia, lekarstwa (Gancyclovir) oraz właściwej szczepionki, nie istnieją jednak żadne dowody potwierdzające ich skuteczność.

 

Zapraszamy do wymiany doświadczeń i informacji na powyższy temat na naszym
forum dyskusyjnym