Cholestaza ciężarnych

Wewnątrzwątrobowa cholestaza ciężarnych (WCC)

Wewnątrzwątrobowa cholestaza ciężarnych (WCC) to najczęstsze schorzenie wątroby, które występuje wyłącznie u kobiet ciężarnych. Przyczyną jej jest we wnątrzwątrobowy zastój żółci, powodujący u ciężarnej uporczywy świąd skóry jak również towarzyszący mu wzrost stężenia kwasów żółciowych w surowicy krwi, wzrost aktywności transaminaz (ASPAT i ALAT) - jako skutek uszkodzenia komórki wątrobowej i stężenia bilirubiny i poziomu fosfatazy alkalicznej oraz nieprawidłowości laboratoryjnych wykładników funkcji wątroby.

 

Przyczyną cholestazy ciężarnych jest prawdopodobnie podłoże genetyczne (ok. 50% wszystkich zachorowań). Wpływ na jej rozwój mają również czynniki środowiskowe, takie jak: dieta. Jednakże bezpośrednia przyczyna choroby to wrodzona nadwrażliwość na hormony płciowe, które w okresie ciąży organizm wytwarza w bardzo dużej ilości (estrogeny i progesteron).

Najczęściej ujawnia się ona koło 30 tygodnia ciąży, w trzecim trymestrze, ponieważ to właśnie wtedy stężenie estrogenów w organizmie jest najwyższe. W rzadkich przypadkach, może się jednak zdarzyć, że ujawni się ona nawet przed 25 tygodniem ciąży.

 

Główne objawy cholestazy ciążowej to: ogólny świąd skóry, rozpoczynający się od skóry dłoni i stóp, a następnie zajmujący kończyny i tułów, a w bardzo zaawansowanym stadium choroby nawet szyję, twarz i uszy. Objawy te nasilają się zwłaszcza wieczorem i w nocy, powodując bezsenność. Inne rzadsze objawy to: żółtaczka o nieznacznym nasileniu, mdłości, wymioty i utrata łaknienia. Pod koniec ciąży w związku ze spadkiem natężenia estrogenów, maleje również nasilenie objawów cholestazy. Całkowicie ustępuje ona w przeciągu kilku dni po porodzie.  Około 70% chorujących kobiet w kolejnych ciążach przezywa nawrót choroby. Cholestaza jest również przeciwwskazaniem do stosowania hormonalnej antykoncepcji, gdyż może wywoływać podobne objawy jak w ciąży.

 

Aby ustalić rozpoznanie, wymagane jest w oddziale patologii ciąży wykluczenie innych źródeł świądu, żółtaczki oraz nieprawidłowych testów funkcji wątroby.

 

Wewnątrzwątrobowa cholestaza ciężarnych nie powoduje trwałych uszkodzeń wątroby, nie pozostawia więc ona żadnych negatywnych skutków zdrowotnych po porodzie. W ciąży jednak powoduje wzrost ryzyka krwotoku porodowego. Gorsze wchłanianie witaminy K w organizmie powoduje skłonność do krwawień.  Cholestaza stanowi szczególne zagrożenie dla płodu. U kobiet ciężarnych, które cierpią na cholestazę, dużo częściej dochodzi do porodu przedwczesnego lub do wewnątrzmacicznego obumarcia płodu. Zmiany te spowodowane są poprzez działanie kwasów żółciowych, zwiększających ilość smółki zalegającej w jelitach płodu oraz stymulujących wydzielanie prostaglandyn, odpowiedzialnych za wywołanie przedwczesnego porodu. Smółka obecna w wodach płodowych prawdopodobnie odpowiedzialna jest za obkurczanie naczyń łożyskowych, głównie żyły pępowinowej, przez co znacznie redukuje przepływy pępowinowe i powoduje zgon płodu.

 

Kobiety w ciąży z rozpoznaniem cholestazy poddawane są hospitalizacji. W przypadku cholestazy w postępowaniu leczniczym stosuje się farmakoterapię: kroplówki z glukozą, preparaty antyhistaminowe, cholestyramina, witamina K, kwas ursodezoksycholowy oraz deksametazon. Dodatkowo stosuje się działania wspomagające, jak: dieta niskotłuszczowa, odpoczynek fizyczny oraz psychiczny.

 

Główny nacisk kładzie się na bieżącą ocenę stanu płodu. Zalecane jest częste wykonywanie badań KTG i NST, test Maninga, amnioskopia oraz liczenie ruchów płodu. Regularnie kontrolowana jest funkcja wątroby kobiety w ciąży (ASPAT, ALAT i fosfataza alkaliczna). Nawet poprzez dokładny monitoring stanu płodu, nie jest w stanie ochronić płód w 100% przed jego obumarciem.

 

W sytuacji gdy podejrzewa się niedotlenienie płodu bądź w przypadku narastającego świądu lub żółtaczki albo istotnego pogorszenia funkcji wątroby, zaleca się rozwiązanie ciąży bez względu na to czy jest ona donoszona czy nie.

 

Zapraszamy do wymiany doświadczeń i informacji na powyższy temat na naszym
forum dyskusyjnym